Урман мәңгелекме?

Ошо көндәрҙә республиканың урмандарында һәмурман хужалыҡтарында ла эш ҡайнай. Орлоҡ,үҫентеләр әҙерләнә, питомниктар ултыртыла, янғынға ҡаршы көрәш һәм башҡа мәшәҡәттәр. Башҡортостан урманы, йәғни йәш ҡарағай, шыршы ағастары тап ошо урында башланғыс ала. Тубырсыҡ киптереү цехы уҙған быуаттың 70-се йылдарында төҙөлөүгә ҡарамаҫтан, ул элеккесә тулы көсөнә эшләүен дауам итә. Ноябрь айынан апрелгәсә йыйылған тубырсыҡтарҙан бында орлоҡ әҙерләнә. 24 сәғәт буйына киптерелгән тубырсыҡтарҙың температура режимын теүәл үтәр өсөн бында хеҙмәткәрҙәр тәүлек әйләнәһенә эшләргә тейеш. Һуңынан  буласаҡ орлоҡтар барабан аша үтә һәм сорттарға бүлеү өсөн махсус  ҡоролмаға оҙатыла. Бер тонна тубырсыҡтан – 10 кг самаһы орлоҡ етештерелә. Һуңынан улар питомниктарға таратыла. Әле Башҡортостанда барлығы 31 урман хужалығы һәм 105 питомник  иҫәпләнә. Бәләбәй урман хужалығының Михайловка участкаһы питомнигы  үҙенең таҙалығы менән айырылып тора.  Стәрлетамаҡ урман хужалығы Белогорск участкаһында урынлашҡан питомник үҫентеләренең төрлөлөгө менән дан тота. Ылыҫлы ағастарҙың ғына бында бер-нисә төрлөһө бар.  Өс йылдан ашҡан ағас-ҡыуаҡтар иһә,  һатыу өсөн тәғәйенләнгән. Бейеклеге бер метрҙан ашҡандарының хаҡы – 1500-2000 һумға баҫа. Үҫентеләрҙең бер, ике йыллыҡтары — Башҡортостан урмандарына ултыртыла. Ун йылдан был бәләкәй шыршылар ҡупшы ағастарға әйләнәсәк һәм  әлеге биләмә ҡуйы урман буласаҡ.  Оло юл буйҙарын йәшәртеү, тау-ташлы урындар трассаға шыуып төшмәһен өсөн дә ҡарағайҙарҙы ултыртыу иң отошло алым, ти белгестәр.  Йәш ағастарҙы ваҡытында ултыртҡан кеүек, урманды үҙ ваҡытында ҡырҡып алыу ҙа мотлаҡ, ти белгестәр. Сөнки зарарлы, сирле ағастарҙың ауырыуы башҡаларға ла күсеү ҡурҡынысы янай. Белгестәр әйтеүенсә, ҡарағайҙың йәшен уның олонона ҡарап иҫәпләп сығарырға мөмкин… Хәҙер ошо ағасҡа нисә йәш икәнлеген билдәләп ҡарайбыҙ…  11 йәш, тимәк. Ҡырҡылған ағастар урынына үҫентеләрҙе ҡайҙан алып ултыртыу, тигән һорау, беҙҙең республикаға янамай, ти урман хужалығы министры.  Ә бына кадрҙар  мәсъәләһе киреһенсә киҫкен тора, ти Марат Искәндәр улы. Урманды йәшәртеү өсөн үҫентеләр, йәш ағастар етерлек булһа ла, йәшеллекте һаҡларға, уны ҡурсаларға кәрәклеген халыҡ онотмаһа ине. Туйындырған да, йылытҡан да, кейендергән урман. Хоҙай биргән ошо байлыҡ урмансыларға ышанып тапшырылған икән, беҙ был бурысты намыҫ менән атҡарырға тейешбеҙ, – тигән фекерҙә урман хужалығы белгест        әре.

Подпишитесь на нас в Facebook


һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео Амур өлкәһе суд приставтары ҡасан эшләргә өйрәнер? | ГТРК «Башкортостан»

Амур өлкәһе суд приставтары ҡасан эшләргә өйрәнер?

Уларҙан сит кеше бурыстарын ҡайтарттыралар. Башҡортостанда йәшәүсе граждандарға үҙҙәренең исемдәре һәм фамилияларына оҡшаш кешеләрҙең бурыстарын һәм штрафтарын түләргә тура килә. Ошондай хәлгә Өфөнән Денис Степанов тарыған. Был хәл 2019 йылдың ғинуарында башлана. Өфөлә йәшәүсе Денис Степановтың...

24 июля 2020
Смотреть видео Башҡортостанда туҡталыштарҙа һәм парктарҙа тәмәке тартыу закон менән тыйылды | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда туҡталыштарҙа һәм парктарҙа тәмәке тартыу закон менән тыйылды

Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы законға индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы, хәҙер бының өсөн 500 һумлыҡ штраф ҡаралған. Законды ҡайтанан боҙоусылар мең һум түләйәсәк. Федераль ҡануниәт төбәктәргә тәмәке тартыу рөхсәт ителмәгән өҫтәмә урындарҙы билдәләргә мөмкинлек бирә. Дәүләт Йыйылышы-...

24 июля 2020
Смотреть видео Битлек режимы мотлаҡ | ГТРК «Башкортостан»

Битлек режимы мотлаҡ

Башҡортостанда коронавирус менән ауырыусылар 6 мең ярымға яҡынлаша. Бер тәүлектә республикала сирлеләр һаны 40-ҡа артҡан, тип хәбәр ителә стопкоронавирус.рф сайтында. 4 мең 763 кеше һауыҡҡан. Тәүлек эсендә Башҡортостанда коронавирус инфекцияһынан вафат булғандар теркәлмәгән. Пандемия...

24 июля 2020
Талаптар ҡәтғиләшә | ГТРК «Башкортостан»

Талаптар ҡәтғиләшә

COVID-19 менән бәйле хәлдең үҙгәрешен фаразлап Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығы сир йоҡтороу кимәле көҙгә яҡын һүлпәнәйер, тип белдерә. Министр урынбаҫары Ирина Кононова билдәләүенсә, әле пандемияның иң юғары күләме күҙәтелә, сир асыҡланған пациенттар һәм пневмония менән ауырығандар һаны бер...

23 июля 2020
Башҡортостанға ямғыр килде | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанға ямғыр килде

Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республика буйынса төбәк идаралығы Башҡортостанда ҡойма ямғырҙар яуыуы, йәшен йәшнәүе, көндәрҙең һалҡынайыуы сәбәпле һаҡ булырға саҡыра. 23 июлдә оҙайлы көслө ямғырҙар үтте. Ел төнъяҡ-көнсығыштан, талғын, һауа температураһы 19-24 градус. Ғәҙәттән тыш хәлдәр...

23 июля 2020
Иң сағыу “ҡойроҡло йондоҙ” яҡынлаша | ГТРК «Башкортостан»

Иң сағыу “ҡойроҡло йондоҙ” яҡынлаша

Ергә һуңғы ете йылда иң сағыу тип танылған ике ҡойроҡло йондоҙ, комета, яҡынлаша. 23 июль төнөндә Ньювайз Ергә иң яҡын нөктәлә теркәлә. “Новости” Рәсәй мәғлүмәт агентлығы, Мәскәү планетарийынан алынған белешмәгә нигеҙләнеп, ғалимдар яңы асҡан комета Ергә 110,52 миллион километрға яҡынлаша, тип...

23 июля 2020
Смотреть видео Өфө буйлап экскурсия | ГТРК «Башкортостан»

Өфө буйлап экскурсия

Туристар өсөн Өфөлә тарихи һәм мәҙәни ҡомартҡылар, һәйкәл, иҫтәлекле урындар исемлеге әҙерләнә. Әле яҡынса өс йөҙ обьект билдәле. Шулай уҡ ҡала урамдарында юл күрһәткестәре ҡуйыла башланы.  “Мираж” теплоходы бер көн эсендә яҡынса биш-алты рейс эшләй. Әле лә ул сираттағы сәйәхәтселәренә ашыға....

23 июля 2020
Смотреть видео Парк эсендәге ҡала | ГТРК «Башкортостан»

Парк эсендәге ҡала

Өфөлә «Парк эсендәге ҡала» тип исемләнгән  мәғариф семинар үтте. Сараны Башҡортостан ҡалаларының үҫеш институты һәм Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы республика ҡалаларында һәм ауылдарында ял өсөн бөтә уңайлы шарттар булдырыу маҡсатында ойошторҙо. Бөтә райондарҙан килгән хакимиәт вәкилдәре...

23 июля 2020
Смотреть видео Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығындағы янғын һүндерелгән | ГТРК «Башкортостан»

Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығындағы янғын һүндерелгән

Был турала Хөкүмәт Йортонда үткән брифингта урман хужалығы министрлығы Марат Шәрәфетдинов хәбәр итте. Янғындың халыҡҡа хәүефе юҡ. Был хәл даими контролгә алынған. Урал аръяғына ут сығыу осраҡтарын күҙәтеү өсөн авиапатруль ебәрелә. Йыһандан да термонөктәләр буйынса күҙәтеү алып барыла. Башҡортостан...

23 июля 2020
Смотреть видео Мәктәптәр үҙебеҙҙә үҫтерелгән йәшелсә-емеш менән тәьмин ителәсәк | ГТРК «Башкортостан»

Мәктәптәр үҙебеҙҙә үҫтерелгән йәшелсә-емеш менән тәьмин ителәсәк

Башҡортостанда етештерелгән һөт, ит ризыҡтары менән бер рәттән мәктәп ашханалары үҙебеҙҙә үҫтерелгән йәшелсә-емеш менән тәьмин ителәсәк. Республика башлығы Радий Хәбиров был хаҡта Шишмә районына эш сәфәре барышында белдерҙе. Урал климатын баҡсасылыҡ өсөн ҡулайһыҙ тип тапҡандарға ҡаршы Шишмә...

23 июля 2020