Хаталанырға хоҡуғы бар

Өфө дәүләт нефть техник университеты студенттары хәүефле һөнәр эйәләре өсөн виртуаль тренажерҙар эшләй. Хәҙер белгестәр уйын формаһында оҫталыҡ тупларға һәм яңы алымдарға өйрәнә ала. Руслан Миһранов комьютер алдында ғына ултырһа ла, уйҙары менән нефть ятҡылығында йөрөй. Уға һауа өлгөһөн алып, үлсәргә һәм һөҙөмтәне журналға теркәп ҡуйырға кәрәк. Артабан уның алдында ҡатмарлыраҡ бурыс тора – нефть вышкаһындағы етешһеҙлектәрҙе асыҡлап, уларҙы юҡ итеү.  Руслан нефтсе түгел, ул ошо программаны эшләүсе. Заказды тапшырғансы, программистар уны тәүҙә үҙҙәре һынап ҡарай. Был проект яңы ғына эшкә килгән нефтселәргә оҫталыҡ туплау өсөн тәғәйенләнгән. Ошолай уйын формаһында яңы алымдарға өйрәнеүе күпкә еңелерәк һәм хәүефһеҙерәк. Сөнки виртуаль донъяла хаталанырға була,  ә ысынбарлыҡта бер генә лә яңылыш хәрәкәт тә кеше ғүмеренә торошло. Шуға ошо һынауҙы үткәс кенә, йәш белгестәр эшкә рөхсәт ала.  Программаны эшләгәндә предмет йәки объекттарҙың фотолары цифралы 3Д форматҡа күсерелә һәм хәрәкәткә килтерелә.Ҡушымталағы персонаждар ысынбарлыҡтан алына. Бының өсөн ошондай 3Д сканер ҡулланыла. Ҡоролманы кешегә йүнәлтеп уратып сығаһың, ә был ваҡытта компьютерза уның һыны барлыҡҡа килә. Был беҙҙең операторыбыҙ Азамат Әхмәҙишин.  Аҙаҡ ошо күсермә моделенән компьютер геройы эшләнә.  Әлеге ваҡытта Өфө дәүләт нефть-техник университеты студенттары янғын һүндереүселәр өсөн тәғәйенләнгән яңы программа өҫтөндә эшләй.Махсус күҙлек кейеп кенә кеше виртуаль ысынбарлыҡҡа сума. Уға экранда яҙылған кәңәштәрҙе күҙ уңында тотоп, хәрәкәттәрҙе ҡабатларға ғына кәрәк. Уйын аша мәғлүмәт нығыраҡ иҫтә ҡала икәне күптән иҫбатланған. Әйткәндәй, һуңғы йылдарҙа виртуаль тренажерға ихтыяж ҙур. Ул төрлө өлкәләрҙә ҡулланыла: пилоттарҙан башлап, поезд  машинистарына тиклем тәүҙә ошондай ҡушымтала  шөғөлләнә.

һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео

Рәсәй эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләне

Радмир Сәғиҙуллин эске эштәр органдарында ун йылдан ашыу яҡын хеҙмәт итә. Күптән көтөлгән, яңы, заманса талаптарға яуап биргән автомобиль алыу бәхетен күптән көттөк, ти егет. Һөнәри байрам уңайынан юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы  өр-яңы 40 автомобиль асҡыстарын алды. Техника...

11 ноября 2019
Смотреть видео Урындағы үҙидаралыҡтар ҡорға йыйылды | ГТРК «Башкортостан»

Урындағы үҙидаралыҡтар ҡорға йыйылды

Башҡортостандың муниципаль берәмектәр советы берләшмәһе Рәсәйҙең урындағы үҙидаралыҡты үҫтереү милли ассоциацияһы составына инә. Был ҡарар берләшмәнең сираттан тыш съезында ҡабул ителде. Милли ассоциация Президенттың май Указдарынада билдәләнгән Милли проекттарҙы боойомға ашырыуға халыҡты һәм...

11 ноября 2019
Смотреть видео Өфөләге янғын һүндереү бүлегенә фәрештә эйәләшкән | ГТРК «Башкортостан»

Өфөләге янғын һүндереү бүлегенә фәрештә эйәләшкән

Өфөнөң 8-се янғын һүндереү бүлеге хеҙмәткәрҙәрен хәҙер фәрештә һаҡлай. Кемдәрелер уны  бүлектең талисманы, тип йөрөтә. Килгән ҡунаҡтар уның менән фотоға төшә, кемдәргәлер ул ҙур юғалтыуҙы иҫләтә, әммә ышаныс, көс бирә. Ололар уға ҡарап илай, ә беҙҙең хәбәрселәр һоҡланып ҡайтҡан. Ләйсән...

8 ноября 2019
Смотреть видео Башҡорт атлылары эҙенән... | ГТРК «Башкортостан»

Башҡорт атлылары эҙенән...

Луганск өлкәһендә 112-се Башҡорт атлы кавалерия дивизияһы менән бәйле артефакттарҙы эҙләйҙәр. Ҡаҙыныу эштәрендә Башҡортостан эҙәрмәндәре лә ҡатнаша. Ҡаҙыныу эштәре өсөн Антрацит районы осраҡлы ғына һайланмаған. Тап ошо ерҙәрҙә 1943 йылдың февралендә барған ҡаты бәрелештәрҙә данлыҡлы дивизия ҙур...

8 ноября 2019
Смотреть видео Өфөлә “Еңеү” тип аталған республика марафонына старт бирелде | ГТРК «Башкортостан»

Өфөлә “Еңеү” тип аталған республика марафонына старт бирелде

Рәсми сара 7 ноябрь көнө Еңеү паркында үтте. Был дата осраҡлы ғына һайланмаған, 1941 йылдың ошо көнөндә Мәскәүҙәге Ҡыҙыл майҙанда парад үтә, һалдаттар унан тура фронтҡа оҙатыла. Республика акцияһының штандарты беренсе булып Борай районына тапшырылды. Май айына тиклем марафон бөтә республиканы урап...

8 ноября 2019
Смотреть видео Башҡорт бейеүе бөтә донъяға тарала | ГТРК «Башкортостан»

Башҡорт бейеүе бөтә донъяға тарала

Интернет селтәрендә барған флешмобҡа ҡушылыусылар һаны артҡандан-арта. Башҡорт бейеүен Көнъяҡ Осетия һалдаттары ла башҡарҙы. Башҡортостан егете Радмир Билалов үҙенең хеҙмәттәшен бейергә өйрәткән. Шул рәүешле улар Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле башлап ебәргән һәм...

8 ноября 2019
Смотреть видео Аҡбуҙат Бөрйәнгә ҡайтты | ГТРК «Башкортостан»

Аҡбуҙат Бөрйәнгә ҡайтты

Бөрйән районындағы “Йылҡысыҡҡан” күленә килеүселәрҙе Аҡбуҙат ҡаршы аласаҡ. Унда халыҡ эпостарында һүрәтләнгән ҡанатлы толпар һынын урынлаштырыу эштәре башланды. Йыһан аты Силәбеләге Кәҫле заводында суйындан ҡойолғайны, скульптураны 6-сы ноябрҙә ауыр техника ярҙамында алып килделәр. Әле суйын...

8 ноября 2019
Смотреть видео Рәсәйҙәге тәүге “алтын сөй” Башҡортостан ерендә ҡағыласаҡ | ГТРК «Башкортостан»

Рәсәйҙәге тәүге “алтын сөй” Башҡортостан ерендә ҡағыласаҡ

Тиҫтәләгән ғилми тикшеренеүҙәрҙән һуң бөтө ил ғалимдары Усолка киҫемен рәсми рәүештә геология объектарының эталоны, тип раҫланы.  Тап ошо урында тиҙҙән геопарк төҙөләсәк. Әле бында таҙартыу, төҙөкләндереү эштәре башҡарыла. Усолка киҫемендә эштәр барышын хәбәрсебеҙ Алһыу Суфиянова күреп ҡайтты...

8 ноября 2019
Смотреть видео Өфөлә крандағы һыуҙы ҡурҡмайынса эсергә була | ГТРК «Башкортостан»

Өфөлә крандағы һыуҙы ҡурҡмайынса эсергә була

Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә баш ҡалалағы эсәр һыу сифаты тураһында яҙып сыҡты. Республика етәксеһе билдәләүенсә, интернет селтәрендә был темаға бәйле ялған мәғлүмәттәр бихисап. Улар араһында спекулянттар ҙа етерлек. “Әммә Өфөлә крандан һыуҙы ҡурҡмайынса эсергә мөмкин тип ышаныслы...

8 ноября 2019
Смотреть видео Өфөлә сыҡҡан янғында фатир хужаһы сәбәпсе булыуы ихтимал | ГТРК «Башкортостан»

Өфөлә сыҡҡан янғында фатир хужаһы сәбәпсе булыуы ихтимал

Өфөләге күп ҡатлы йортта сыҡҡан янғында 11 кеше, шул иҫәптән 6 бала зыян күргән. Ғәҙәттән тыш хәл кисә көндөҙгө сәғәттәрҙә баш ҡаланың Дмитриев урамында теркәлде. 9 ҡатлы йортағы фатирҙарҙың береһенән көслө төтөн сығыуын күреп янғын һүндереүселәрҙе саҡырталар. Утҡа ҡаршы көрәшкә 13 берәмек техника...

8 ноября 2019
Смотреть видео Йыл директоры-Башҡортостандан | ГТРК «Башкортостан»

Йыл директоры-Башҡортостандан

Әйткәндәй, күп йүнәлешле колледжға етәкселек иткән Сынтимер Баязитов Рәсәйҙең 2019 йыл директоры, тип танылды.  Санкт-Петербургта һөнәри белем биреүҙең алдынғы йүнәлештәренә арналған 15-се Бөтә Рәсәй кәңәшмәһендә Өфөнөң күп йүнәлешле колледжында тупланған тәжрибә юғары баһа алды һәм “Рәсәйҙең...

7 ноября 2019
Смотреть видео Шиғыр һөйләүселәр конкурсы | ГТРК «Башкортостан»

Шиғыр һөйләүселәр конкурсы

Тормош йәме матди байлыҡта ғына түгел, ә рухи аҙыҡта ла. Республиканың һөнәри белем биреү йорттары студенттары Мостай Кәримдең 100 йыллығы уңайынан шиғыр һөйләүселәр бәйгеһен ойоштороп туған телде һәм милли шиғриәтте һөйөүен дәлилләне. Был егеттәр һәм ҡыҙҙар күп йүнәлешле һөнәр биреү колледжында...

7 ноября 2019
Смотреть видео Яҙыусылар берлеге һәм «Китап» нәшриәте юбилейҙарын туйлай | ГТРК «Башкортостан»

Яҙыусылар берлеге һәм «Китап» нәшриәте юбилейҙарын туйлай

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров 2019 йылда Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтенең – 100, Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар берлегенең 85 йыллығын уҙғарыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Документҡа ярашлы, ойоштороу комитетына республика хөкүмәте вице-премьеры Фәнүр Мөхәррәм улы Йәғәфәров...

7 ноября 2019
Смотреть видео Башҡортостанда уртаса айлыҡ эш хаҡын 2022 йылға 43 мең  һумға еткереү күҙаллана | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда уртаса айлыҡ эш хаҡын 2022 йылға 43 мең һумға еткереү күҙаллана

2020 йылға һәм 2021-2022 йылдарға республиканың социаль-иҡтисади үҫешен күҙаллауҙа тап ошондай хеҙмәт хаҡы күрһәткесе билдәләнгән.Башҡортостандың вице-премьеры – иҡтисади үҫеш һәм инвестиция сәйәсәте министры Рөстәм Моратов билдәләүенсә, хеҙмәт хаҡы инфляция үҫешенә ҡарағанда юғарыраҡ булыр, тип...

7 ноября 2019
Смотреть видео Башҡортостанда шәхси йорттарға газ үткәрер өсөн сертификат тапшырыласаҡ | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда шәхси йорттарға газ үткәрер өсөн сертификат тапшырыласаҡ

Республика башлығы Радий Хәбиров ошо туралағы ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Сертификаттар Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына, хәрби хәрәкәттәрҙә яраланғандарға, инвалидтарға, инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләргә һәм күп балалыларға бирелә. Документ ике төр күләмгә иҫәпләнгән – 60 һәм 100 мең һумлыҡ сертификаттар...

7 ноября 2019
Смотреть видео Законға ярашлы киске сәғәт 10-дан һуң фатирҙа шауларға ярамай | ГТРК «Башкортостан»

Законға ярашлы киске сәғәт 10-дан һуң фатирҙа шауларға ярамай

Әммә ҡағиҙәне барыһы ла теүәл үтәргә ашыҡмай. Бигерәк тә был торлаҡ йорттарҙың беренсе ҡатында урынлашҡан күңел асыу урындарына ҡағыла. Ошондай йорттарҙа йәшәгән халыҡтың мөрәжәғәттәренә таянып йәмәғәт хәүефһеҙлеге үҙәге хеҙмәткәрҙәре рейдтар үткәрә.Төн, урам, фонарь.  Бер аҙ яҡтылыҡ төшөп...

7 ноября 2019
Смотреть видео Өфө урамдарын ташландыҡ автомобилдәрҙән таҙарталар | ГТРК «Башкортостан»

Өфө урамдарын ташландыҡ автомобилдәрҙән таҙарталар

Башҡалала юлдарҙы таҙартыуға, сүп-сар сығарыуға ҡамасаулаған барлыҡ транспорт саралары эвакуациялана. Быға тиклем махсус комиссия рейд үткәреп, машиналарҙың хужаларын иҫкәртеп сыҡҡайны. Мөрәжәғәткә ҡолаҡ һалмағандарға тимер аттарын махсус туҡталҡанан эҙләргә тура киләсәк. Өҫтәүенә, эвакуация һәм...

7 ноября 2019
Смотреть видео Экологик дәрестәр, тематик уйындар | ГТРК «Башкортостан»

Экологик дәрестәр, тематик уйындар

Башҡортостан көнкүреш ҡалдыҡтары реформаһына ҡушылғанға 1 йыл ваҡыт үтте. Ошо арауыҡ эсендә күпселек район-ауылдарҙа махсус майҙансыҡтар булдырылды, контейнерҙар ҡуйылды. Ә Өфөнөң ҡайһы бер райондары сүп-сарҙы айырым йыйыу буйынса пилот проектында ҡатнаша. Өфөнөң 150-се балалар баҡсаһында...

7 ноября 2019
Смотреть видео Мәғариф салоны | ГТРК «Башкортостан»

Мәғариф салоны

Өфө мәғариф тураһында тулы һәм киң мәғлүмәт сығанағына әйләнде. Рәсәйҙең 18 төбәгенән килгән 198 ойошма тәҡдим иткән заманса белем биреүҙең яңы һәм өр-яңы өлгөләренә хәбәрсебеҙ Нәфисә Кинйәбаева ла күҙ һалды.Мәғариф тармағын белгестәр менән тәьмин иткән педагогия университетының белем биреүҙең иң...

7 ноября 2019
Смотреть видео  Бер көн эсендә 43 операция | ГТРК «Башкортостан»

Бер көн эсендә 43 операция

Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты табибы операциялар эшләү һаны буйынса  Рәсәй рекордын ҡуйҙы. Хирург Гөлнара Исрафилова бер көн эсендә 43 операция эшләне. Табип менән беҙҙең хәбәрселәр  осрашты. Рәмил Раянов Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтына Яңауыл районы...

6 ноября 2019
Смотреть видео Кушнаренкола яңы кино залы асылды | ГТРК «Башкортостан»

Кушнаренкола яңы кино залы асылды

Кушнаренко районында “Мәҙәниәт” милли проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә яңы кино залы асылды.  Урындағы мәҙәниәт йортонда урынлашҡан кинозал 372 кешегә иҫәпләнгән. Унда донъя прокатының яңы фильмдары күрһәтеләсәк. Зал күп каналлы тауыш системаһы менән йыһазландырылған, экран иһә 3D...

6 ноября 2019
Смотреть видео Тәтешле районында янғында ҡатын һәм ике бала һәләк булды | ГТРК «Башкортостан»

Тәтешле районында янғында ҡатын һәм ике бала һәләк булды

Ут иртәнге дүрттәр тирәһендә сыға һәм бер-нисә минут эсендә йортто ялмап та ала. Янғын һүндерелгәс харабалар араһында 29 йәшлек ҡатындың, ике һәм һигеҙ йәшлек сабыйҙарҙың кәүҙәләре табыла. Тағы ла өс кешенең дауаханаға килтерелеүе тураһында билдәле. Янғын сәбәптәре билдәле түгел. 22 октябрь...

6 ноября 2019
Смотреть видео  Алданған туристар | ГТРК «Башкортостан»

Алданған туристар

Беҙҙең телеканалда алданған туристар тураһында күрһәтелгән сюжеттан һуң  хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итеүселәр бермә-бер артҡан. Клиенттар юллама өсөн түләгән аҡсаларын кире ҡайтарыуҙы талап итә. “Леда Тревел” компанияһы офисы бер нисә аҙна бикле тора. Телефон аша шылтыратыуҙарға...

6 ноября 2019
Яндекс.Метрика