Ауыл хужалығы өсөн 2019 йыл йомғаҡтары уңышлы булды

Халҡының 40 проценты ауыл ерендә йәшәгән Башҡортостан өсөн аграр тармаҡ айырыуса мөһим. Шуға ла Радий Хәбиров был тармаҡта яңы ынтылыш күрергә теләй. Күреп, тотоп булғанынан һеҙгә бер кәрзин күстәнәс итеп алып килдем әле. “Баҫыуҙан кәштәгә тиклем” тигән өндәмә емеше был. Бында үҙебеҙҙә етештерелгән саф, тәбиғи продукциялар. Әйткәндәр “Башҡортостандыҡы – тимәк иң яҡшыһы. Алдынғы бул.” тип аталған яңы проект старт алды быйыл. Бөтә маҡсат – ауыл хужалығын үҫтереү.

Буш, ташландыҡ һарайҙар, емерек ҡоймалар. 2000-се йылдарҙан башлап бөтә ауылдар өсөн тиерлек ғәҙәти күренеш. Ейәнсуралағы хужалыҡтарҙың береһен был хәл әле яңыраҡ ҡына килеп ишек ҡаҡты. 2015-се йылдан алып Яңы Себенле һәм Ҡужабаҡ һөтсөлөк-тауар фермаларының буш тороуы, йөҙәрләгән кеше хеҙмәт урындарын юғалтыуы тураһында бәйән иткәйнек. Хәҙер бында эш ҡайнай. Уҙған йылдың декабренән даими тоҡомло мал ҡайтарыла. Иң мөһиме халыҡ эшле булды.

Бөлгөнлөккә төшкән хужалыҡтың аяҡҡа баҫтыуында инвестор табылыуы сәбәп. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә бында ике малсылыҡ комплексы төҙөкләндерелә, яңы техника һатып алына, республикала тиңе булмаған яһалма һуғарыу системаһын да төҙөтөп ҡуялар. Ейәнсуралар хәҙер алдынғылар рәтендә селекция эшенә лә ҙур иғтибар бүлә. Башҡортостан хужалыҡтары быйыл бихисап тоҡомло таналар алды. Йыл аҙағына республикаға ситтән ҡайтарылған мал һаны 10 меңдән ашыр тип күҙаллана. Сөнки хөкүмәт яҡшы ғына субсидиялай.

Башҡортостан башлығы етәкселегендә үткән “Инвестиция сәғәте”ндә ауыл хужалығы беренсе – дөйөм хаҡы 85 миллиард һумлыҡ 44 проект раҫланған. Киләһе йылға планлаштырылғандары – 23 миллиард һумлыҡ. Киләсәктә ит етештереүҙе 12 ярым процентҡа арттырып, 450 мең тоннаға тиклем еткереү күҙаллана.

Бүздәктә урынлашҡан селекция-генетика үҙәге. Әле бында Дания тоҡомло 5 мең 400 баш инә сусҡа аҫрала. Селекция-генетика үҙәге Европала иң эреләрҙән һанала. Таврос компаниялары төркөмөндә эшләгән сусҡасылыҡ комплексының эшмәкәрлеге менән Радий Хәбиров танышҡайны. Комплекста өс төр тоҡомло сусҡа ҡауыштырыла. Артабан мал Рәсәй тауар фермаларына оҙатыла һәм сит илгә һатыла.

Республика йәшелсә-емеш үҫтереүҙә лә бөгөн конкурент була алыуын иҫбатлай. “Башҡортостан тауары” билдәһенә Бүздәк теплица комплексы йәшелсәһе лайыҡ. Крәҫтиән-фермер хужалығы йылы япмалары 9 гектар майҙанды биләй. Инвестициялар күләме миллиаррд ярым һум.

Беҙҙең ауыл хужалығы предприятиелары хәҙер донъя баҙарына күпләп сыға. Быйыл Күмертауҙағы Элеватор йәмғиәте Ҡытайға 4 мең тонна көнбағыш майы оҙатты. Уның дөйөм хаҡы 181 миллион 600 мең һум. Йыл дауамында майлы продукция оҙатыуҙан ғына төбәк һәм предприятиелар ҡаҙнаһы 2 миллиард 600 миллион һумға тулыланған.

Башҡортостан быйыл тәүге тапҡыр экспортҡа һыу юлы менән сыҡты. Ә был ерҙән ташығандан ҡарағанда ике тапҡырға осһоҙға төшә. Иран тәүге 10 мең тонна игенде үҙ порттарында бушатты. Төҙөлөп бөтмәгән Башҡорт АЭС-ы урынында быйыл иген терминалын ҡороу тамамлана. Төркиәнән ҡорамалдар ҡайтарылды. Терминал буш тормаясаҡ тип ышандыра аграрийҙар. 2019 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан ситкә тауар оҙатып 91 миллион долларлыҡ килем алырға иҫәп тота. 2024-се йылға иһә ул ике ярым тапҡырға артырға тейеш.

Иген иккән – илде туҡ иткән. Башҡортостанда ауыл эшсеһенең ауыр хеҙмәте юғары баһалана. Николай Григорьев Баҡалы районының “Өмәр” йәмғиәте комбайнсыһы. Быйыл уның ураҡ күрһәткестәре республика күләмендә иң юғарыһы тип танылды. Һөнәри байрам алдынан иң алдынғы механизаторҙар лайыҡлы бүләк – автомобиль асҡыстарын ҡулдарына алды.

Мәскәүҙәге «Алтын көҙ» Бөтә Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһендә Башҡортостан һәр йылдағыса үҙен лайыҡлы күрһәтте. Был юлы ла республика Гран-при яуланы. Бынан тыш, быйыл Башҡортостандың 16 предприятиеһы “Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары” конкурсында еңеү яуланы.

Киләсәккә маҡсатһыҙ йәшәп булмай. Иген уңышын мәҫәлән яҡын арала 4 миллион тоннаға, ә киләһе йыл һөт етештереүҙе ике тапҡыр арттырыу планда. Республика аҡ аҙыҡ буйывнса Рәсәйҙә әле икенсе урында. Башҡортостан башлығының “сентябрь Указына” ярашлы, киләсәктә аграрийҙар 3 мең трактор, иген-мал аҙығы йыйыу комбайндары һәм башҡа техника аласаҡ. Бының өсөн 40 миллиард һум йүнәлтелә.

Кооперативтарға берләшкән фермерҙар 3 миллион һумғаса финанс ярҙамға өмөт итә ала. Был маҡсатта быйыл 1 миллиард 100 миллион һум бүленде. 

Тармаҡтың төп уңышын шулай ҙа ерҙә эшләгән кешеләр булдыра. Ауыл хеҙмәтсәндәре квалификацияһын арттырыуға Республика 70 миллион һумға яҡын аҡса бүлә. Малсылыҡ эшселәре, һөт етештереүселәр һәм эшкәртеү секторындағылар кваллификацияһын үҫтереүгә иғтибар арта. Ауыл хужалығы бөгөн яңы һулыш кисерә, Республика тармаҡҡа йөҙө менән боролдо.

Подпишитесь на нас в ВКонтакте


һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео Ирәндек моңдары-Сибайҙа | ГТРК «Башкортостан»

Ирәндек моңдары-Сибайҙа

Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың ун бишенсе төбәк-ара “Ирәндек моңдары” конкурсы быйыл онлайн-форматта үтә. Еңеүсегә бүләк итеп автомобиль тапшырыласаҡ. Конкурста Башҡортостандан, Ҡурған, Мәскәү, Силәбе өлкәләренән, Ханты-Мансы автономиялы округынан 200 башҡарыусы ҡатнаша. Ижади бәйгенең...

12 августа 2020
Смотреть видео Башҡортостанда урып йыйыу эштәре йылдам бара | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда урып йыйыу эштәре йылдам бара

Көндәрҙең боҙолоп тороуына ҡарамаҫтан, Башҡортостанда урып йыйыу эштәре йылдам бара. Ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 900 мең тонна самаһы иген һуғылған. Үткән йыл менән сағыштырғанда гектар көсө 7 центнерға күберәк. Был, тәү сиратта, минераль ашламаларҙы киң ҡулланыуға, юғары уңыш...

12 августа 2020
Смотреть видео Республика юлдарында 200-ҙән ашыу иҫерек водитель ҡулға алынды | ГТРК «Башкортостан»

Республика юлдарында 200-ҙән ашыу иҫерек водитель ҡулға алынды

74-се йылғы ирҙең урам буйлап иҫерек килеш автомобиль йөрөткәнен күреп күршеләре юл инспекторҙарына хәбәр итә. Автоһәүәҫкәр ҡайһы машинала ултырғанын да, ни өсөн кейемһеҙ икәнлеген дә аңлата алманы.Әммә ир алкотестер күреү менән бер аҙ айный төштө.  Инспекторҙар ирҙе наркология диспансерына...

12 августа 2020
Смотреть видео Бөгөн Рәсәйҙә “Курск” атом һыу аҫты кәмәһендәге һәләкәт ҡорбандарын иҫкә алалар | ГТРК «Башкортостан»

Бөгөн Рәсәйҙә “Курск” атом һыу аҫты кәмәһендәге һәләкәт ҡорбандарын иҫкә алалар

2000-се йылдың 12-се авгусында Төньяҡ флоттың Баренц диңгеҙендәге күнекмәләре барышында субмарина 108 метр тәрәнлектә бата. Экипаждың 118 ағзаһы ла һәләк була. Рәсәй президенты указына ярашлы, бортта булған барлыҡ диңгеҙселәр үлгәндән һуң, *Батырлыҡ* ордены менән бүләкләнде, карап командирына Рәсәй...

12 августа 2020
Смотреть видео Яңы хосписҡа нигеҙ ташы һалынды | ГТРК «Башкортостан»

Яңы хосписҡа нигеҙ ташы һалынды

Башҡортостанда хоспистарға хәйриә ярҙамы күрһәтеү буйынса “Вера” фондын ойоштороусы Нюта Федермессерҙың эш сәфәре дауам итә. Йәмәғәт эшмәкәре Өфөлә үткән айҙа башланған хоспис төҙөлөшө майҙанында эштәр барышына юғары баһа бирҙе. 60 урынға иҫәпләнгән хоспис бинаһы 2021 йылда пациенттар өсөн асыуға...

12 августа 2020
Смотреть видео Башҡортостанда Ковид-19 сирен йоҡтороусылар 7 мең 93-кә етте.  | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда Ковид-19 сирен йоҡтороусылар 7 мең 93-кә етте.

5 мең 384 кеше һауығып сыҡҡан, 29 пациент ауыр хәлдә ҡала. Уларҙың туғыҙы үпкәне яһалма елләтеү аппаратына тоташтырылған.  Пандемия башланғандан алып коронавирустан 25 кеше һәләк булған. Белгестәр тағы ла бер тапҡыр ауырыуҙан һаҡланыу өсөн битлектәр кейеү кәрәклеге тураһында иҫкәртә.

12 августа 2020
Смотреть видео Террор ғәмәле әҙерләүсе ҡулға алынды | ГТРК «Башкортостан»

Террор ғәмәле әҙерләүсе ҡулға алынды

Федераль именлек хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы хеҙмәткәрҙәре Нефтекамала урындағы хакимиәт бинаһын яндырыу юлы менән террор ғәмәле ҡылырға йыйыныусыны ҡулға алды. Дәүләт власы органдары эшмәкәрлеген ҡаҡшатыу, конституцион ҡоролошҡа ҡаршы халыҡты йәлеп итеү маҡсатында ул Интернет селтәрендә...

12 августа 2020
Смотреть видео Башҡортостан ковидҡа ҡаршы  плазма әҙерләү буйынса Рәсәйҙә тәүгеләр рәтендә | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостан ковидҡа ҡаршы плазма әҙерләү буйынса Рәсәйҙә тәүгеләр рәтендә

Әлеге көндә коронавирус йоҡторған 300-ҙән артыҡ пациентҡа плазма бирелгән һәм улар сирҙе еңеп сыҡҡан. Кемдәр ул ковидҡа ҡаршы көрәшкән донорҙар? Бер стакан сәй донорға хәл һәм көс өҫтәй. Сөнки ковидҡа ҡаршы  донорға 600 миллилитр  ҡан тапшырырға кәрәк. Процедура ғәҙәти күренеш кеүек. Әммә...

11 августа 2020
Смотреть видео Башҡортостанда Ковид-19 сирен йоҡтороусылар 7 меңдән ашты | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда Ковид-19 сирен йоҡтороусылар 7 меңдән ашты

5 мең 370 кеше һауығып сыҡҡан, 29 пациент ауыр хәлдә ҡала. Уларҙың туғыҙы үпкәне яһалма елләтеү аппаратына тоташтырылған.  Пандемия башланғандан алып коронавирустан 25 кеше һәләк булған. Белгестәр тағы ла бер тапҡыр ауырыуҙан һаҡланыу өсөн битлектәр кейеү кәрәклеге тураһында иҫкәртә. Ковид-19...

11 августа 2020
Смотреть видео Радий Хәбиров Өфөлә зоопарк төҙөү бурысынҡуйҙы | ГТРК «Башкортостан»

Радий Хәбиров Өфөлә зоопарк төҙөү бурысынҡуйҙы

Төбәк етәксеһе цивилизациялы донъя күптән баш тартҡан күсмә зоопаркты Башҡортостан биләмәһендә урынлаштырмаҫҡа тәҡдим итте. Өфөләге күсмә зоопарк күптәргә таныш, уның башҡала тирәләй генә күсмә икәне лә мәғлүм. Ситлектәге йәнлектәрҙең йонсоу хәле лә сер түгел. Республика башлығы хакимиәткә бер аҙна...

11 августа 2020