Ейәнсура районында йыртҡыс аулаусылар боронғо һунар ысулын ҡуллана

Иҙелбәк ауылында йәшәгән эшҡыуар бүрене олоп саҡыра. Атыр өсөн түгел, ә фото һәм видеоға төшөрөргә. Алик Тоҡомбәтов бала сағынан йәнлектәр тураһында китаптар уҡый. Журналдар алдырып, тәбиғәтте өйрәнә. Атаһы һәм ҡартатаһы иһә һунарсылыҡ серҙәренә төшөндөрә. Ҡуян ҡыуалағанда ул бүрегә юлыға. Ата-бабалар ҙа боронғо ысул менән бүре аулаған. Йыртҡыс эҙенән йәштәр төшөп ҡыуалап барған.

Ә өлкәндәр бүреләрҙе тәрән ҡарҙа һыбай баҫтырып, тәүҙәрәк суҡмар, йә ҡороҡ, һуңынан мылтыҡ менән алған, ти һунарсы.  Закир Шәрипов. Беҙ ауылдан 5-6 саҡрым киттек һәм беренсе бүре эҙҙенә юлыҡтыҡ. Йәнлектәрҙе ҡурҡытмаҫ өсөн шым ғына һөйләшәбеҙ. Был тирәлә ул һикергән, һикергән арауығы 1 метр самаһы. Бүре иң йылғыр һәм шомло йыртҡыстарҙың береһе. Ул 2 метрҙы ла еңел һикереп үтә. “Беҙҙең яҡта кешеләргә ташланған осраҡтары теркәлмәне”, тип бәйән итә һунарсы. Алик Тоҡомбәтов бүреләрҙе олоп саҡыра. Русса ул – Ваба йә вабить тип атала. Был ысул Рәсәйҙә онотолған тиерлек. Бүре урынына беҙ кешеләрҙе тап иттек.

Улар йыртҡыстар олой тип ҡурҡып, шау-шыу күтәрҙе. Күпмелер ваҡыттан Ырымбур өлкәһенән килгән автомобиль дә күренде. Уларҙың браконьерҙар булыуы асыҡланды. Бүре ҡыҙыҡһыныусан йәнлек, ти белгестәр. Әгәр, уларҙы олоп саҡырырға өйрәнһәң, мотлаҡ киләсәк. Әммә, бының өсөн бөтә яҡтан әҙер булырға кәрәк. Иң ҡыҙығы шул, һағышланып һәм моңһоуланып олоһаң, улар яуап бирә һәм ҡаршыңа сыға, тип һөйләй Алик Тоҡомбәтов.  Иҙелбәк ауылы янында бер өйөр йөрөй. Төркөмгә 7 бүре инә. Тәжрибәле һунарсы уларҙың нисә йәштә икәнен дә яҡшы белә.

Быныһы ҡурҡа-ҡурҡа үткән, икенсеһе олораҡ бүре. Улар разведкаға килгән, һуңынан йыйылып һунар итер өсөн.  Совет осоронда бында меңәрләгән һарыҡ аҫыралған. Ә был бүре  үрсер өсөн уңай шарт. Уҙған йылда, мәҫәлән, Иҙелбәк ауылында бүреләр 30-ға яҡын төрлө малды тамаҡлаған. Алик Тоҡомбәтовтың ҡартатаһы һәм атаһы урман хужалығында эшләгән. Ул да ғүмеренең 22 йылын ошо тармаҡҡа бағышлаған. Хәҙер йүнсел яҡындағы урмандарҙы ҡуртымға алған.Совет замамында һунарсыларға инә бүрене аулаған өсөн – 150, ата бүре өсөн – 100 һум биргәндәр. Бынан тыш, бүләккә бер һарыҡ та өҫтәгәндәр. Халҡыбыҙ борондан һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән.

Улар бүрене лә аулаған. Был тәү сиратта мал күпләп ҡырыла башлаһа, эшләнгән. Шулай ата-бабаларыбыҙ йыртҡыстарҙың һанын иҫәптә тотҡан. Сөнки, электән ололар бүре – урмандың санитары икәнен яҡшы аңлаған.Эшҡыуар тыуып үҫкән еренә һаҡсыл ҡарай. Әгәр, йыртҡыстар зыян итмәһә буштан-буш һунар итмәй. Шуға Шайтан-тау буйында йәнлектәрҙе күҙәтеүҙе ғәҙәт итеп алған.Бүреләрҙе олоп саҡырыусылар юҡ тиерлек. Һунарсы әйтеүенсә, Пермь крайында ғына бер кеше булыша. Ә бына Белоруссия һәм Ҡаҙағстан республикаларында был һөнәр йыш осрай. Алик Тоҡомбәтов үҙенсәлекле шөғөлөн балаларына өйрәтеп, киләсәк быуынға тапшырырға теләй.

 

Подпишитесь на нас в Instagram


һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео Сирлеләрҙе дауалауҙың яңы ысулы | ГТРК «Башкортостан»

Сирлеләрҙе дауалауҙың яңы ысулы

Республика медицинаһы яңы үрҙәр яулай. Өфөлә, хәҙер ультра тауыш ярҙамында тремор сирен, йәғни, аяҡ-ҡулдар быуындары  ҡалтырауын дауалайҙар. Паркинсон ауырыуы менән яфаланыусыларҙы хәҙер операцияһыҙ ҙа аяҡҡа баҫтырып буласаҡ. Уникаль кадрҙарҙы иһә беҙең телекомпанияға табиптар үҙҙәре тәҡдим...

22 мая 2020
Смотреть видео “Балалар” проекты республика башлығы грантын аласаҡ | ГТРК «Башкортостан»

“Балалар” проекты республика башлығы грантын аласаҡ

Башҡорт телендәге йәнһүрәттәр республика башлығының айырым грантына лайыҡ булды. “Балалар” интернет-проектын бойомға ашырыу менән Өфөлә йәшәүсе ижади ғаилә шөғөлләнә.  “Һаумыһығыҙ, минең исемем Өммөбикә”-, ти өкө. Геройҙарға исемдәрҙе автор тиҙ уйлап сығара, ә уларҙың тышҡы ҡиәфәте өҫтөндлә...

22 мая 2020
Смотреть видео Бизнесҡа ярҙам | ГТРК «Башкортостан»

Бизнесҡа ярҙам

Республиканың иҡтисади үҫеш министрлығы пандемия осоронда бизнесҡа ярҙам итеү өсөн документтар пакетының икенсе өлөшөн әҙерләй. Башҡортостан ҡаҙнаһы был тармаҡҡа йәнә 15  миллиард һум бүлергә тейеш. Әлегә ойошмалар һәм ширҡәттәргә мөлкәт һалымын түләмәү мөмкинлеге бар.  Уйын...

22 мая 2020
Смотреть видео Мосолмандар Ураҙа ғәйетенә әҙерләнә | ГТРК «Башкортостан»

Мосолмандар Ураҙа ғәйетенә әҙерләнә

Башҡортостанда 24 майҙа мосолмандарҙың изге Рамаҙан айы тамамланыу уңайынан Ураҙа байрамы билдәләнә. Был көндә мәсеттәрҙә һәр ваҡыт диндарҙар ҡатнашлығында йәмәғәт намаҙҙары уҡылды. 18 майҙа Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә быйыл Ураҙа байрамы онлайн режимында...

21 мая 2020
Смотреть видео Яңы күпер | ГТРК «Башкортостан»

Яңы күпер

Өфөнөң көньяҡ өлөшөндә, Воровский урамы ҡапҡаһында, Ағиҙел йылғаһы аша яңы күпер төҙөлөшө бара. Оҙонлоғо 668, киңлеге 16,7 метрлы ҡоролма “Имен һәм сифатлы автомобиль юлдары” милли проектын бойомға ашырыу сиктәрендә һалына.  Проект документацияһына ярашлы төҙөлөш ике өлөшкә бүленгән. Тәүҙә...

21 мая 2020
Смотреть видео Яҙ ҡыбырлағандың, ҡыш ауыҙы йыбырлар | ГТРК «Башкортостан»

Яҙ ҡыбырлағандың, ҡыш ауыҙы йыбырлар

Башҡортостанда иген культураларын сәсеү тамамлана. Аграрийҙар яҙғы баҫыу эштәренең киләһе этабына күсте.  Ҡайһы бер ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре йылы яртҡан культураларҙы – кукуруз, борсаҡ  сәсеүгә тотондо. Бынан тыш республикала беренсе тапҡыр баҫыуҙарға торма һәм етен ултыртыласаҡ....

21 мая 2020
Смотреть видео Күңелле, тик хәүефле | ГТРК «Башкортостан»

Күңелле, тик хәүефле

Өфө хакимиәте йәштәрҙең ирекле һәм күпләп осрашыу урындарын күҙәтеүгә алырға йыйына. Айырыуса Салауат Юлаев майҙаны алдындағы машиналар ҡуйыу урыны иғтибарҙы йәлеп итә. Әлегә тиклем бында битлек режимы үтәләшен полиция һәм йәмәғәт тәртибе һағы хеҙмәткәрҙәре контролдә тота ине.  ...

21 мая 2020
Смотреть видео Тиҙҙән ҡурай тажы асыла | ГТРК «Башкортостан»

Тиҙҙән ҡурай тажы асыла

Өфө эргәһендәге инфекцион госпиталь төҙөлөшө тамамланыуға бара. Объектты ҡулланыуға тапшырыу өсөн бер аҙналай ваҡыт ҡалды. Дауахананың корпустары төҙөлгән, әле биләмәне йәшелләндереү, ҡыйыҡ төҙөү, биҙәү эштәре башҡарыла. Яңы дауахана ниндәй була? Был хаҡта беҙҙең хәбәрселәр әҙерләгән репортажда...

21 мая 2020
Смотреть видео Ат сабыш турниры | ГТРК «Башкортостан»

Ат сабыш турниры

Башҡортостан – Рәсәйҙә коронавирусҡа ҡаршы режимды йомшартыу осоронда спорт ярыштарын уҙғара башлаған беренсе төбәк. 23 майҙа «Аҡбуҙат» ипподромында «Терра Башҡортостан» республика ат-спорт турнирының өсөнсө этабы була. Ярыштар тамашасыһыҙ үткәрелә. Өсөнсө этапта ипподром аттарында Архангел, Бөрө,...

20 мая 2020
Смотреть видео Өфөлә 50 метрлыҡ “Нефтяник” бассейнын реконструкциялау тамамланды | ГТРК «Башкортостан»

Өфөлә 50 метрлыҡ “Нефтяник” бассейнын реконструкциялау тамамланды

Ошо турала социаль селтәрҙәге сәхифәһендә Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров хәбәр итте. Бассейн заманса итеп эшләнгән, залда ҡоролмалар һәм һикереү өсөн вышка урынлаштырылған. 1967 йылда төҙөлгән бинала быға тиклем бер тапҡыр ҙа ремонт башҡарылмаған булған һәм ул 70 процентҡа иҫкергән. Объектта...

20 мая 2020
Яндекс.Метрика