Ейәнсура районында йыртҡыс аулаусылар боронғо һунар ысулын ҡуллана

Иҙелбәк ауылында йәшәгән эшҡыуар бүрене олоп саҡыра. Атыр өсөн түгел, ә фото һәм видеоға төшөрөргә. Алик Тоҡомбәтов бала сағынан йәнлектәр тураһында китаптар уҡый. Журналдар алдырып, тәбиғәтте өйрәнә. Атаһы һәм ҡартатаһы иһә һунарсылыҡ серҙәренә төшөндөрә. Ҡуян ҡыуалағанда ул бүрегә юлыға. Ата-бабалар ҙа боронғо ысул менән бүре аулаған. Йыртҡыс эҙенән йәштәр төшөп ҡыуалап барған.

Ә өлкәндәр бүреләрҙе тәрән ҡарҙа һыбай баҫтырып, тәүҙәрәк суҡмар, йә ҡороҡ, һуңынан мылтыҡ менән алған, ти һунарсы.  Закир Шәрипов. Беҙ ауылдан 5-6 саҡрым киттек һәм беренсе бүре эҙҙенә юлыҡтыҡ. Йәнлектәрҙе ҡурҡытмаҫ өсөн шым ғына һөйләшәбеҙ. Был тирәлә ул һикергән, һикергән арауығы 1 метр самаһы. Бүре иң йылғыр һәм шомло йыртҡыстарҙың береһе. Ул 2 метрҙы ла еңел һикереп үтә. “Беҙҙең яҡта кешеләргә ташланған осраҡтары теркәлмәне”, тип бәйән итә һунарсы. Алик Тоҡомбәтов бүреләрҙе олоп саҡыра. Русса ул – Ваба йә вабить тип атала. Был ысул Рәсәйҙә онотолған тиерлек. Бүре урынына беҙ кешеләрҙе тап иттек.

Улар йыртҡыстар олой тип ҡурҡып, шау-шыу күтәрҙе. Күпмелер ваҡыттан Ырымбур өлкәһенән килгән автомобиль дә күренде. Уларҙың браконьерҙар булыуы асыҡланды. Бүре ҡыҙыҡһыныусан йәнлек, ти белгестәр. Әгәр, уларҙы олоп саҡырырға өйрәнһәң, мотлаҡ киләсәк. Әммә, бының өсөн бөтә яҡтан әҙер булырға кәрәк. Иң ҡыҙығы шул, һағышланып һәм моңһоуланып олоһаң, улар яуап бирә һәм ҡаршыңа сыға, тип һөйләй Алик Тоҡомбәтов.  Иҙелбәк ауылы янында бер өйөр йөрөй. Төркөмгә 7 бүре инә. Тәжрибәле һунарсы уларҙың нисә йәштә икәнен дә яҡшы белә.

Быныһы ҡурҡа-ҡурҡа үткән, икенсеһе олораҡ бүре. Улар разведкаға килгән, һуңынан йыйылып һунар итер өсөн.  Совет осоронда бында меңәрләгән һарыҡ аҫыралған. Ә был бүре  үрсер өсөн уңай шарт. Уҙған йылда, мәҫәлән, Иҙелбәк ауылында бүреләр 30-ға яҡын төрлө малды тамаҡлаған. Алик Тоҡомбәтовтың ҡартатаһы һәм атаһы урман хужалығында эшләгән. Ул да ғүмеренең 22 йылын ошо тармаҡҡа бағышлаған. Хәҙер йүнсел яҡындағы урмандарҙы ҡуртымға алған.Совет замамында һунарсыларға инә бүрене аулаған өсөн – 150, ата бүре өсөн – 100 һум биргәндәр. Бынан тыш, бүләккә бер һарыҡ та өҫтәгәндәр. Халҡыбыҙ борондан һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән.

Улар бүрене лә аулаған. Был тәү сиратта мал күпләп ҡырыла башлаһа, эшләнгән. Шулай ата-бабаларыбыҙ йыртҡыстарҙың һанын иҫәптә тотҡан. Сөнки, электән ололар бүре – урмандың санитары икәнен яҡшы аңлаған.Эшҡыуар тыуып үҫкән еренә һаҡсыл ҡарай. Әгәр, йыртҡыстар зыян итмәһә буштан-буш һунар итмәй. Шуға Шайтан-тау буйында йәнлектәрҙе күҙәтеүҙе ғәҙәт итеп алған.Бүреләрҙе олоп саҡырыусылар юҡ тиерлек. Һунарсы әйтеүенсә, Пермь крайында ғына бер кеше булыша. Ә бына Белоруссия һәм Ҡаҙағстан республикаларында был һөнәр йыш осрай. Алик Тоҡомбәтов үҙенсәлекле шөғөлөн балаларына өйрәтеп, киләсәк быуынға тапшырырға теләй.

 

Читайте нас в Яндекс.Новостях

һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео Өҫтәмә ял көнө | ГТРК «Башкортостан»

Өҫтәмә ял көнө

Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөн уңайынан Рәсәй халҡын өҫтәмә ял көтә. Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Хеҙмәт кодексына ярашлы, 8 Март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө. Ул йәкшәмбегә тура килә. Шуға ла 8 марттағы ял йәкшәмбенән 9 мартҡа, дүшәмбегә...

2 часа 42 минуты назад
Смотреть видео Майлы ҡоймаҡ аҙнаһы | ГТРК «Башкортостан»

Майлы ҡоймаҡ аҙнаһы

Өфөлә Ҡышты оҙатыу байрамы ойошторола. Быйыл майлы ҡоймаҡ аҙнаһы 24 февралдә башланды. Төп саралар 29 февралдән 1 мартҡа тиклем дауам итә, тип хәбәр итә мэрияның матбуғат хеҙмәте.  Тамашасыларҙы, ғәҙәттәгесә, әйлән-бәйлән, уйындар, эстафеталар, конкурстар, оҫталыҡ дәрестәре көтә.Байрам...

2 часа 42 минуты назад
Смотреть видео Юлда һәр кем бер тигеҙ | ГТРК «Башкортостан»

Юлда һәр кем бер тигеҙ

Ҡанаттарым үҫкәндәй кеүек, ти руль артына ултырған мөмкинлектәре сикләнгән водителдәр. Водитель таныҡлығына уларҙы Өфө инструкторы өйрәтә. Сергей Веселевта уҡыр өсөн республиканан ғына түгел, ә күрше өлкәләрҙән дә  киләләр. Ул үҙенең уҡыусыларын ҡулда ғына йөрөтә. Альберт Минеевҡа 33 йәш....

2 часа 43 минуты назад
Смотреть видео Тишелгән тәгәрмәстәрҙе кем ямар? | ГТРК «Башкортостан»

Тишелгән тәгәрмәстәрҙе кем ямар?

Урау булһа ла, юл яҡшы. Автоһәүәҫкәрҙәрҙең күбеһе хәҙер ошо әйтемгә таяна. Өфө урамдарынан үтеүе ҡыйын, машина тәгәрмәстәрен миҙгел һайын түгел, ә соҡорға төшкән һайын алыштырырға тура килә, тип зарлана улар. Тишелгән тәгәрмәстәр өсөн кем яуап бирә? Фирҙәт Ғәлиевҡа телеүҙәккә эшкә барыу өсөн...

2 часа 44 минуты назад
Смотреть видео Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтан һөҙөмтәле эш талап ителә | ГТРК «Башкортостан»

Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтан һөҙөмтәле эш талап ителә

Күрһәткән хеҙмәттәрҙең сифатын яҡшыртырға, кешеләр өсөн уңайлы һәм имен шарттар булдырырға, халыҡ менән аралашыу психологияһын үҙгәртергә. Республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Борис Беляев тармаҡ алдында шундай бурыстар ҡуя. Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбировтың сентябрь Указына ярашлы...

2 часа 45 минут назад
Смотреть видео Башҡортостан парламентаризмы тарихы | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостан парламентаризмы тарихы

Башҡорт Дәүләт Университетының Хоҡуҡ институты студенттары юридик фәндәр докторы Константин Борисович Толкачевтың Башҡортостан парламентаризмы тарихы тураһында лекция тыңланы. Сара Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың 25 йыллығын билдәләү планына ярашлы ойошторолдо. Парламент рәйесе белдереүенсә,...

2 часа 46 минут назад
Смотреть видео Милли проекттар | ГТРК «Башкортостан»

Милли проекттар

Республика етәкселеге Башҡортостанда милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу буйынса маҡсатлы эш талап итә. Уҙған йыл Милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу сиктәрендә төбәктә ҙур социаль объекттар, 28 фельдшер-акушер пункты һәм 2 балалар поликлиникаһы файҙаланыуға тапшырылған. 21 мәктәп, 3 мең 200-ҙән ашыу...

2 часа 50 минут назад
Смотреть видео Сәләмәтлек сәғәте | ГТРК «Башкортостан»

Сәләмәтлек сәғәте

Яҡын арала Башҡортостандың барлыҡ медицина учреждениелары тулыһынса электрон документтарға күсәсәк. Был турала Хөкүмәттә үткән “Сәләмәтлек сәғәтендә” билдәле булды. Былтыр Берҙәм медицина порталы һәм мобиль ҡушымта аша миллиондан ашыу кеше табипҡа яҙылған. Киләсәктә бөтә фельдшер-акушерлыҡ...

2 часа 52 минуты назад
Смотреть видео Аҡыллы видеокүҙәтеүҙең системаһы | ГТРК «Башкортостан»

Аҡыллы видеокүҙәтеүҙең системаһы

Өфөлә интеллектуаль видеокүҙәтеү  системаһы ойошторола. Был турала Хөкүмәттә беренсе тапҡыр үткән “цифралы сәғәт” кәңәшмәһендә хәбәр ителде. Республика башлығы Радий Хәбиров әйтеүенсә, цифралы иҡтисадты үҫтереү өсөн бөтә административ ресурстарҙы берләштерергә кәрәк. Күптән түгел Башҡортостан...

2 часа 53 минуты назад
Смотреть видео Башҡортостан барыһы өсөн дә асыҡ | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостан барыһы өсөн дә асыҡ

Өфөлә асылған Рәсәй сәнәғәт форумында республика етәксеһе Радий Хәбиров инвесторҙар менән осрашыуҙа шулай тип белдерҙе. Ошонда уҡ Европала иң ҙуры, ә Рәсәйҙә берҙән-бер ҡояш электр станцияһы эшмәкәрлегенә рәсми старт бирелде. Яңы объект Бөрйән районы халҡы өсөн уңайлы шарттар булдыра. 19-сы...

3 часа 35 минут назад
Яндекс.Метрика