Ейәнсура районында йыртҡыс аулаусылар боронғо һунар ысулын ҡуллана

Иҙелбәк ауылында йәшәгән эшҡыуар бүрене олоп саҡыра. Атыр өсөн түгел, ә фото һәм видеоға төшөрөргә. Алик Тоҡомбәтов бала сағынан йәнлектәр тураһында китаптар уҡый. Журналдар алдырып, тәбиғәтте өйрәнә. Атаһы һәм ҡартатаһы иһә һунарсылыҡ серҙәренә төшөндөрә. Ҡуян ҡыуалағанда ул бүрегә юлыға. Ата-бабалар ҙа боронғо ысул менән бүре аулаған. Йыртҡыс эҙенән йәштәр төшөп ҡыуалап барған.

Ә өлкәндәр бүреләрҙе тәрән ҡарҙа һыбай баҫтырып, тәүҙәрәк суҡмар, йә ҡороҡ, һуңынан мылтыҡ менән алған, ти һунарсы.  Закир Шәрипов. Беҙ ауылдан 5-6 саҡрым киттек һәм беренсе бүре эҙҙенә юлыҡтыҡ. Йәнлектәрҙе ҡурҡытмаҫ өсөн шым ғына һөйләшәбеҙ. Был тирәлә ул һикергән, һикергән арауығы 1 метр самаһы. Бүре иң йылғыр һәм шомло йыртҡыстарҙың береһе. Ул 2 метрҙы ла еңел һикереп үтә. “Беҙҙең яҡта кешеләргә ташланған осраҡтары теркәлмәне”, тип бәйән итә һунарсы. Алик Тоҡомбәтов бүреләрҙе олоп саҡыра. Русса ул – Ваба йә вабить тип атала. Был ысул Рәсәйҙә онотолған тиерлек. Бүре урынына беҙ кешеләрҙе тап иттек.

Улар йыртҡыстар олой тип ҡурҡып, шау-шыу күтәрҙе. Күпмелер ваҡыттан Ырымбур өлкәһенән килгән автомобиль дә күренде. Уларҙың браконьерҙар булыуы асыҡланды. Бүре ҡыҙыҡһыныусан йәнлек, ти белгестәр. Әгәр, уларҙы олоп саҡырырға өйрәнһәң, мотлаҡ киләсәк. Әммә, бының өсөн бөтә яҡтан әҙер булырға кәрәк. Иң ҡыҙығы шул, һағышланып һәм моңһоуланып олоһаң, улар яуап бирә һәм ҡаршыңа сыға, тип һөйләй Алик Тоҡомбәтов.  Иҙелбәк ауылы янында бер өйөр йөрөй. Төркөмгә 7 бүре инә. Тәжрибәле һунарсы уларҙың нисә йәштә икәнен дә яҡшы белә.

Быныһы ҡурҡа-ҡурҡа үткән, икенсеһе олораҡ бүре. Улар разведкаға килгән, һуңынан йыйылып һунар итер өсөн.  Совет осоронда бында меңәрләгән һарыҡ аҫыралған. Ә был бүре  үрсер өсөн уңай шарт. Уҙған йылда, мәҫәлән, Иҙелбәк ауылында бүреләр 30-ға яҡын төрлө малды тамаҡлаған. Алик Тоҡомбәтовтың ҡартатаһы һәм атаһы урман хужалығында эшләгән. Ул да ғүмеренең 22 йылын ошо тармаҡҡа бағышлаған. Хәҙер йүнсел яҡындағы урмандарҙы ҡуртымға алған.Совет замамында һунарсыларға инә бүрене аулаған өсөн – 150, ата бүре өсөн – 100 һум биргәндәр. Бынан тыш, бүләккә бер һарыҡ та өҫтәгәндәр. Халҡыбыҙ борондан һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән.

Улар бүрене лә аулаған. Был тәү сиратта мал күпләп ҡырыла башлаһа, эшләнгән. Шулай ата-бабаларыбыҙ йыртҡыстарҙың һанын иҫәптә тотҡан. Сөнки, электән ололар бүре – урмандың санитары икәнен яҡшы аңлаған.Эшҡыуар тыуып үҫкән еренә һаҡсыл ҡарай. Әгәр, йыртҡыстар зыян итмәһә буштан-буш һунар итмәй. Шуға Шайтан-тау буйында йәнлектәрҙе күҙәтеүҙе ғәҙәт итеп алған.Бүреләрҙе олоп саҡырыусылар юҡ тиерлек. Һунарсы әйтеүенсә, Пермь крайында ғына бер кеше булыша. Ә бына Белоруссия һәм Ҡаҙағстан республикаларында был һөнәр йыш осрай. Алик Тоҡомбәтов үҙенсәлекле шөғөлөн балаларына өйрәтеп, киләсәк быуынға тапшырырға теләй.

 

Подпишитесь на нас в ВКонтакте

һУҢҒЫ ХӘБӘРҘӘР

Смотреть видео «Беҙ бергә!» концерт-марафонды | ГТРК «Башкортостан»

«Беҙ бергә!» концерт-марафонды

Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөн Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары ҙур концерт менән билдәләне. «Беҙ бергә!», тип аталған концерт-марафонды тамашасы « Башҡортостан-24 » каналы аша тура эфирҙа ҡараны. Тамашасы күренмәй, алҡыштар ишетелмәй! Тәү ҡарашҡа был репетиция кеүек. Әммә сағыу костюмдарҙа,...

27 марта 2020
Смотреть видео Онлайн-дәрестәр | ГТРК «Башкортостан»

Онлайн-дәрестәр

Республикала карантин башланыу сәбәпле, хәҙер балалар менән берлектә ололарға ла өйҙәрендә ултырырға тура килә. Ваҡытты файҙалы үткәреү өсөн күптәр интернет аша онлайн-дәрестәргә яҙыла. Берәүҙәр телефон йә иһә компьютер аша  китап уҡыһа, икенселәре иһә бейеү хәрәкәттәрен үҙләштерә. Интернет...

27 марта 2020
Смотреть видео Йөрәккә хәүефһеҙ операция | ГТРК «Башкортостан»

Йөрәккә хәүефһеҙ операция

 Башҡортостанда беренсе тапҡыр аорта кәмселеге менән пациенттарға йөйһөҙ биоклапан ҡуйылды. Айырыуса өлкән йәштәгеләр өсөн бындай алым ҡулайлы. Мәскәү кардиохирургы БДМУ клиникаһы белгестәре менән тәжрибә уртаҡлашты.. Яңы клапанды пациент йөрәгенә ҡуйыр алдынан  Мәскәү хирургы Вадим...

27 марта 2020
Смотреть видео Остеопороз һәм остеортрит буйынса төбәк-ара конференция | ГТРК «Башкортостан»

Остеопороз һәм остеортрит буйынса төбәк-ара конференция

Коронавирус сәбәпле “Остеопороз һәм остеортрит буйынса төбәк-ара конференция” ла онлайн режимда үтте. Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург ҡалаларынан һәм күрше төбәктәрҙән профессорҙар, медицина эшмәкәрҙәре видео аша республика табиптарына лекция уҡыны. Остеопороз һәм остеортрит сирҙәре өлкәндәр...

27 марта 2020
Смотреть видео Коронавирус сәбәпле бөтә донъяла тиерлек карантин иғлан ителгән | ГТРК «Башкортостан»

Коронавирус сәбәпле бөтә донъяла тиерлек карантин иғлан ителгән

Эпидемия киң таралған сит илдәрҙә йәшәүсе милләттәршәтеребеҙ әйтеүенсә, халыҡ үҙҙәрен тыныс тота, аҙыҡ-түлеккә ҡытлыҡ юҡ. Әммә магазиндарға бер-нисә кешене генә индерәләр, шуға сираттар барлыҡҡа килә, ти улар. Хәл киҫкен булған Италияла барыһы ла карантинда ултыра. Тышҡа аҙыҡ-түлек, йәки дарыуҙар...

27 марта 2020
Смотреть видео Коронавирусҡа бәйле һорауҙар буйынса колл-үҙәк эшләй | ГТРК «Башкортостан»

Коронавирусҡа бәйле һорауҙар буйынса колл-үҙәк эшләй

Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда Коронавирусҡа бәйле һорауҙар буйынса колл-үҙәккә шылтыратырға мөмкин. Бында сиргә бәйле бар мәғлүмәт туплана, республикалағы хәлде лә күҙәтеп баралар. Берҙәм диспетчер хеҙмәтенә мөрәжәғәт итеүселәр көндән көн арта. Тәүлек әйләнәһенә 12 пост бөтә шылтыратыуҙарға...

27 марта 2020
Смотреть видео Башҡортостанда карантин | ГТРК «Башкортостан»

Башҡортостанда карантин

Башҡаланың алты дауаханаһы инфекцион госпиталь ойоштороу ҡағиҙәләре буйынса дәрәжәһен үҙгәртә. Республика хөкүмәте коронавирус инфекцияһы таралыуҙы иҫкәртеүҙең өҫтәмә сараларын видео бәйләнеш кәңәшмәһендә барланы. Йоғошло сиргә юғары кимәлдәге әҙерлек тәртибе тураһындағы Указға бөгөн йәнә яңылыҡтар...

27 марта 2020
Смотреть видео Яҙ нимә сәсһәң, көҙөн шуны урырһың | ГТРК «Башкортостан»

Яҙ нимә сәсһәң, көҙөн шуны урырһың

Март айының икенсе яртыһы - баҡсасылар өсөн ҡыҙыу мәл. Ҡыяр, томат, татлы борос үҫентеләре ултыртылған да инде. Туғыҙынсы тиҫтәһен ҡыуған Анатолий Ивановичтың һәр иртәһе үҫемлектәрен тәрбиәләүҙән, улар менән һөйләшеүҙән башлана. Улар бала кеүек, кәрәкле иғтибар булмағанда, бирешеп баралар, ти...

26 марта 2020
Смотреть видео Йөрәк кәмселеген юҡ итеү | ГТРК «Башкортостан»

Йөрәк кәмселеген юҡ итеү

Республика кардиология үҙәгендә кардиохирургтар махсус ҡоролма ярҙамында йөрәккә операция эшләне. Был ҡоролманы Италия белгесе уйлап тапҡан. Эустахио  Онорато  урындағы хирургтар менән видеобәйләнешкә сығып, тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Операция өҫтәлендә 58 йәшлек ир. Ул йөрәк кәмселеге...

26 марта 2020
Смотреть видео Короновирус инфекцияһы өлкән йәштәгеләр өсөн айырыуса ҡурҡыныс | ГТРК «Башкортостан»

Короновирус инфекцияһы өлкән йәштәгеләр өсөн айырыуса ҡурҡыныс

Шуға ла үҙҙәрен изоляциялаған пенсионерҙарға волонтерҙар ярҙамға ашыға. Аҙыҡ-түлек, дарыуҙар һәм башҡа кәрәк-яраҡты йорттарына алып килә. Кемгә аҙыҡ-түлек, кемгә дарыу йә уны алыу өсөн рецепт кәрәк. Студент-ирекмәндәр өлкән йәштәгеләрҙең һәр үтенесен иғтибар менән тыңлап ярҙам итергә тырыша. Нм...

26 марта 2020
Яндекс.Метрика